Người Việt Ngày Nay
Breaking News
Home / TIN TỨC / TIN CỘNG ĐỒNG / Tường trình về…HỘI THẢO ĐÀN TRANH KỲ 1

Tường trình về…HỘI THẢO ĐÀN TRANH KỲ 1

Học viên nhận chứng chỉ hoàn tất các lớp học của 3 ngày hội thảo

Ngày 3-5 tháng 8 vừa qua tại thành phố Seattle đã diễn ra một chương trình rất thú vị cho những người mộ điệu cây đàn Tranh Việt Nam đó là “Hội Thảo Đàn Tranh Kỳ 1” do Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt tổ chức.
Theo lời Bác sĩ Việt Hải, người sáng lập cũng như trưởng đoàn của Hướng Việt thì chương trình này là một sự kiện đã được ấp ủ hơn 17 năm qua. “Mục đích chính của hội thảo về đàn tranh nhằm để học hỏi, phát huy, và gìn giữ âm nhạc cổ truyền Việt Nam tại hải ngoại. Đến với Hội thảo đàn tranh chính là để tìm kiếm thêm sự chia sẻ của những tâm hồn đồng điệu về kỹ thuật biểu diễn, tính âm nghệ thuật, và những nghiên cứu mới về đàn tranh trong dàn nhạc truyền thống Việt Nam.”
Qua hội thảo lần 1 với sự tham gia của những nghệ sĩ, nhà giáo có tâm huyết với âm nhạc truyền thống, Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt mong muốn sẽ đúc kết thêm về giáo trình giảng dạy về đàn tranh. Nhằm hướng tới mục đích cao đẹp nhất đó là duy trì một dòng chảy không ngừng trong việc truyền dạy những căn bản, những kỹ thuật biểu diễn về đàn tranh, để tiếng đàn tranh vang mãi như tiếng lòng dân tộc của người Việt trên khắp thế giới.
Với đề dẫn năm nay, hội thảo mong muốn lắng nghe những ý kiến từ các thành viên về các vấn đề sau:
– Cảm nhận về đàn tranh trong các loại nhạc cụ dân tộc của Việt Nam
– Kỹ thuật đàn tranh xưa và nay
– Những cải tiến mới trong việc chế biến đàn tranh nhằm đạt đến sự phong phú, đa dạng trong biểu diễn.
– Vị trí của đàn tranh trong âm nhạc truyền thống của 3 miền đất nước
– Phương pháp học và giảng dạy đàn tranh trong thời hội nhập
– Cách dạy đàn tranh qua mạng internet dành cho người học qua mạng, làm sao đúc kết một giáo trình hiệu quả trong các giảng dạy và học tập này
Sau bài thuyết diễn thuyết khai mạc đại hội là phần trình diễn nhạc cổ truyền Việt Nam. Mở đầu là bản Lưu Thủy Trường, nhạc Tài tử miền Nam do các nghệ sĩ Việt Hải, Kim Uyên, Stephanie, và Diệu Trinh trình tấu. Các bản Bình Bán Chấn do nghệ sĩ Kim Uyên vừa đàn vừa hát cũng như bản hòa tấu nhạc chèo, Thề Nguyền do các nghệ sĩ Kim Uyên, Nguyễn Châu, Nguyễn Thanh, Kim Yến đã cho các thành viên tham dự nghe và thấy được những nét đẹp sâu sắc của cây đàn Tranh Việt Nam. Bản “Biến Tấu Lý Con Sáo Sang Sông” của giáo sư Nguyễn Văn Đời do nghệ sĩ Kim Yến trình bày giới thiệu những kỹ thuật mới được áp dụng trên cây đàn tranh cho thấy sự đa dạng và phong phú trong phong cách trình diễn của đàn tranh ngày nay.
Trong 3 ngày hội thảo, các giáo sư đã truyền trao lại cho các thành viên của hội thảo nhiều kiến thúc quý báu cho các nghệ sĩ và học viên đàn tranh. Các bài giảng quan trọng nhất trong Hội Thảo Đàn Tranh kỳ 1 gồm có:
Bài thuyết trình “Thăng âm ngũ cung trong hệ thống dây đàn tranh” của giáo sư Nguyễn Châu. Trong bài thuyết trình này, các học viên hiểu rõ thêm sự hình thành các loại dây trong trong âm nhạc truyền thống từ nhị cung, tam cung, tứ cung, đến ngũ cung; so sánh sự các biệt giữa âm nhạc Việt Nam và Trung Hoa cũng như Tây Phương; phương pháp chuyển Hò trong âm nhạc Việt.
Nghệ sĩ Kim Uyên đóng góp cho hội thảo với bài giảng về “Kỹ thuật đệm đàn tranh cho ngâm thơ”. Theo nghệ sĩ Tô Kiều Ngân thì Ngâm thơ là một bô môn nghệ thuật truyền thống chỉ có ở Việt Nam. “Nghệ thuật ngâm thơ có lẽ được hình thành và phát triển từ thuở đất nước chúng ta có những cụ nhà nho sáng tác những vần điệu thi ca. Các nhà nho ngày xưa hay các nhà thơ thuở ấy, khi sáng tác xong một bài thơ chưa ráo mực đã vội đưa ngay cho người nghệ sĩ ngâm lên để mọi người cùng thưởng thức. Lúc ấy trong không khí trầm hương bát ngát tĩnh lặng của các buổi trà đàm hay trong buổi tửu hậu trà dư, tiếng thơ cùng tiếng đàn sáo hoà luyện lung linh khiến bài thơ đã hay lại càng thấy thi vị hơn và vô cùng cảm xúc. Có một nhà nhà thơ cũng đã khẳng định rằng khi một bài thơ viết lên nằm lặng lẽ trên trang giấy hoa tiên, nhưng khi người nghệ sĩ cất giọng ngâm bài thơ ấy lên thì bài thơ như sống lại thổi vào một luồng sinh khí mới.” Với trong 2 tiếng ngắn ngủi,nghệ sĩ Kim Uyên đã truyền trao lại kinh nghiệm và kỹ thuật đệm đàn tranh cho các làn điệu ngâm thơ tao đàn và sa mạc mà chị đã dày công nghiên cứu trong tài liệu “Phương đệm tranh cho ngâm thơ” do chị biên soạn.
Một trong những đề tài quan trọng trong hội thảo là bài “Phương pháp xác định hệ thống dây và chuyển tone trong biểu diễn đàn tranh” của nghệ sĩ Vũ Thị Kim Yến. Bài giảng nói về phương pháp làm sao chuyển các hệ thống dây đàn tranh tương đương với các gam trưởng và thứ để đàn các bản tân nhạc.
Bài thuyết trình “Tính chất lòng bản trong nhạc cổ truyền Việt Nam” của nghệ sĩ Nguyễn Thị Thanh và “Vị trí đàn tranh trong âm nhạc truyền thống Việt Nam” của đạo diễn Tăng Hoàn Thuận cho thấy sự mênh mông bao la đầy tính bác học trong âm nhạc cổ truyền Việt Nam.
Đạo diễn Tăng Hoàng Thuận nhắc lại một số nhận định về vị trí của cây Đàn Tranh trong dàn nhạc Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ và sân khấu cải lương, qua những buổi được làm việc với soạn giả Viễn Châu, tức nhạc sĩ đàn tranh Bảy Bá và Giáo sư Trần Văn Khê:
“Theo nhạc sĩ Bảy Bá, đàn tranh ban đầu được nhận xét là ít thích hợp với những tính cách trầm hùng, khoẻ mạnh. Bởi vì tầm âm của đàn Tranh rộng 3 quãng 8, từ Đô lên Đô3 nên đàn Tranh thường được sử dụng để độc tấu, hòa tấu, đệm cho ngâm thơ, hát, tham gia trong các dàn nhạc Tài Tử, phường Bát Âm, dàn Nhã Nhạc và các dàn nhạc dân tộc tổng hợp. Nhưng với dàn nhạc Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ thì tiếng đàn tranh mang lại sự cộng hưởng nâng cao cảm xúc thăng hoa, nhất là chuyển tải được tiếng lòng phấn khởi, vui tươi. Mà theo ông khi áp dụng vào việc thể hiện nỗi niềm phấn chấn, cảm xúc dạt dào của đôi lứa yêu nhau, thì tiếng đàn tranh trong dàn nhạc Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ và sau này áp dụng trên sân khấu cải lương thì đàn tranh ở vị trí độc tôn. Chỉ cần một tiếng ngâm thơ của nhân vật nữ sau hậu trường, khái quát về không gian, bối cảnh câu chuyện, sẽ khiến khán giả cảm thấy lâng lâng tâm hồn. Hòa điệu cùng tâm tư, tình cảm của nhân vật.
Theo giáo sư tiến sĩ Trần Văn Khê, người Việt dùng đàn tranh tạo một phong cách đặc thù trong thủ pháp, ngón đàn, tay nhấn nhá, trong thang âm điệu thức. Đàn tranh đã thành nhạc cụ hoàn toàn mang tính dân tộc Việt Nam vì đã được ông cha ta truyền từ đời này đến đời khác hằng 7-8 trǎm nǎm, phù hợp với quan điểm thẩm mỹ của người Việt, và nói rõ ngôn ngữ âm nhạc Việt Nam. Nên khi đưa vào dàn nhạc Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ hoặc sau này áp dụng vào dàn nhạc cải lương, đàn tranh đóng vai trò số một ở những lớp cần thể hiện sự nhấn nhá thăng hoa cảm xúc. Mà theo dẫn chứng của nhạc sĩ Bảy Bá, thì những đoạn ngâm thơ, thể hiện nỗi niềm của nhân vật, chỉ cần tiếng đàn tranh nói lên tất cả không gian, nỗi niềm.
Còn khi hòa quyện với các nhạc cụ khác, theo hình thức hòa đàn Tài tử là lối chơi theo thẩm mỹ: hoà sắc không hoà thanh, không theo lối ba, bốn bè ở các âm vực cao, trung, trầm… như âm nhạc phương Tây. Ngoài hình thức độc tấu, những hình thức song tấu, tam tấu, tứ tấu, hoà ca … thường thấy trong hình thức hoà đờn, hoà ca Tài tử. Những nghệ sĩ Tài tử đàn thích kết hợp hai hay nhiều nhạc cụ có âm sắc khác nhau. Ví dụ nhữ Đàn Kìm hòa với tranh – tiếng tơ với tiếng sắt, hoặc  kìm hoà với  cò – nhạc cụ dây gảy với nhạc cụ dây kéo. Câu nói cửa miệng của nhạc sĩ vẫn luôn nói là “sắt cầm hảo hiệp” để chỉ song tấu đàn cò – đàn tranh, đàn kìm – đàn tranh, hoặc câu nói “Tam chi liên hoàn pháp” để chỉ lối hoà tấu ba nhạc cụ: đàn kìm – đàn tranh – đàn cò, đàn kìm – đàn tranh – đàn độc huyền (đàn bầu), đàn tranh – đàn cò – đàn độc huyền… Hoặc, đơn giản hơn, nhạc giới có cách liệt kê và kết hợp pha trộn các nhạc cụ hòa tấu theo thứ tự: “kìm – cò – tranh – độc – tiêu” v.v…”
Tuy chỉ trong ba ngày Hội Thảo ngắn ngủi, các thành viên tham dự đã tu bổ thêm nhiều kiến thức quý báu về âm nhạc dân tộc Việt Nam. Trong phần bế mạc hội thảo, Bác sĩ Việt Hải thay mặt Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt cảm ơn sự đóng góp của các giáo sư, nghệ sĩ đã hưởng ứng, tham gia cuộc hội thảo này. Nhằm đúc kết thêm kinh nghiệm để Hội thảo đàn tranh lần thứ 2 sẽ diễn ra tốt đẹp, Bác sĩ Việt Hải kêu gọi sự tham gia của các đoàn, các nhóm nhạc dân tộc, truyền thống để các kỳ hội thảo về đàn tranh và các loại nhạc cụ dân tộc khác của dân tộc VN sẽ được tổ chức tốt hơn, thiết thực hơn trong xu hướng cùng nâng niu, gìn giữ cội nguồn âm nhạc của ông cha để lại.
Tài liệu về Hội Thảo Đàn Tranh sẽ được đăng tải và lưu giữ trên trang web của Hướng Việt cho các học viên, học giả cùng nghiên cứu và tìm hiểu thêm về âm nhạc truyền thống Việt Nam, đặc biệt là cây ĐÀN TRANH

Mọi chi tiết về Hội Thảo Đàn Tranh xin liên lạc Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt
tại 13322 Hwy 99 S. Ste 101, Everett, WA 98204 (425) 361-2265 – http://vietmelody.org
(Photo credit: Nguyễn Bá Đa)

Tiết mục Lưu Thuỷ Trường khai mạc hội thảo do Việt Hải, Kim Uyên, Diệu Trinh, Nguyễn Phương Stephanie trình tấu

Nghệ sĩ Liên Tâm và Giáo sư Nguyễn Châu trình diễn tác phẩm Bài Thơ Bên Võng

Tiết mục Lưu Thuỷ Trường khai mạc hội thảo do Việt Hải, Kim Uyên, Diệu Trinh, Nguyễn Phương Stephanie trình tấu

About nvngaynay

Comments are closed.

Scroll To Top