Người Việt Ngày Nay
Breaking News
Home / TIN TỨC / TIN CỘNG ĐỒNG / Đêm nhạc cổ truyền “TÌM VỀ – SAN JOSE” (“ENLIGHTENED PATH”)

Đêm nhạc cổ truyền “TÌM VỀ – SAN JOSE” (“ENLIGHTENED PATH”)

(Photos: Bá Đa) Vào lúc 6 giờ chiều ngày 23/6/2018 vừa qua, khán giả San Jose lần đầu tiên được thưởng thức một chương trình hòa nhạc cổ truyền ngoạn mục “Tìm Về – San Jose” với sự hợp tác của 4 đoàn nhạc dân tộc: Đoàn văn nghệ dân tộc Lạc Hồng (Orange County California), Hướng Việt (Washington State), Tre Việt (Toronto, Canada), và Tiếng Vọng Quê Hương (San Jose, California).
Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt không xa lạ gì với khán giả Seattle, với thành tích hoạt động văn nghệ gìn giữ âm nhạc và bản sắc Việt Nam tại Washington State trong 18 năm vừa qua. Năm 2017-2018 có lẽ là những năm hoạt động tích cực nhất của đoàn với các buổi trình diễn liên tiếp nhau tại ở các thành phố lớn như Paris, Toronto, đến các thành phố đông người Việt định cư như Toronto, Orange County (Quận Cam), Houston, và gần đây nhất, đoàn đã đem vinh quang cho người Việt khi đoàn được White House Initiative on Asian Americans and Pacific Islanders mời đến Hoa Thịnh Đốn trình diễn cho chương trình chào mừng Tết Nguyên Đán của Tòa Bạch Ốc.
Chương trình “Tìm Về- San Jose” là một trong một chuỗi tour các chương trình nhạc dân tộc do 2 đoàn văn nghệ dân tộc Hướng Việt và Tre Việt phối hợp với mục đích mang âm nhạc truyền thống Việt Nam không bị Âu Hóa giới thiệu đến mọi tầng lớp khắp nơi trên Hoa Kỳ. Chương trình “Tìm Về” đầu tiên được tổ chức tại Houston Texas vào tháng 4 năm 2018, mang tên “Tìm Về – Houston”. Chương trình “Tìm Về – San Jose ” được tổ chức tại San Jose, California tại hý viện Trianon Theatre (72 N 5th St, San Jose, CA).
Điều phối cho chương trình “Tìm Về- San Jose” do cô Tina Nguyễn Ngọc Tú Thư đến từ Toronto, Canada và luật sư Nguyễn Hoàn Dũng. Luật sư Nguyễn Hoàn Dũng là khuôn mặt quen thuộc với khán giả khắp nơi trên thế giới qua vai trò MC, đặc biệt là các chương trình hòa nhạc dân tộc cho Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Lạc Hồng.
Khán giả như được tìm về một không gian của một kỷ niệm rất ra xưa khi Luật sư Nguyễn Hoàn Dũng mở đầu chương trình: “Chúng ta, “Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi”, chắc hẳn ai cũng đem theo trong tâm trí mình một chút hình ảnh quê hương, một chút hoài niệm về nơi chôn nhau cắt rốn. Một chút gì đó, có thể là hình bóng quê nhà trong một buổi chiều hè “Ai Ra Xứ Huế”, hay hình ảnh của một lữ khách nhìn về “Huế Xưa” mà lòng chạnh buồn nhớ đến một tà áo tím năm nào. Một chút đó, cũng có thể là hình ảnh hoặc giọng hát thanh cao của một ca nương nào đó đã khiến chàng quân tử nọ “Vấn Vương Ca Trù”, hoặc tai ta đã từng nghe văng vẳng những nhạc cổ rất đỗi quen thuộc như “Duyên Kỳ Ngộ”, “Nặng Tình Xưa” trong những buổi sớm mai ra đồng làm việc hoặc những ngày hội hè nơi xóm thôn, làng xã thuở nào. Xin quý vị hãy đồng hành cùng anh chị em nghệ sĩ chúng tôi trong đêm hôm nay, cùng lắng đọng tâm hồn, cùng “Tìm Về” thưởng thức tiếng đàn lời ca để có thể cảm nghiệm rõ nét và đầy đủ hơn nữa về sự phong phú và đặc sắc của nền âm nhạc cổ truyền Việt Nam mà chúng ta luôn tự hào gìn giữ qua bao thế hệ dù có ở bất cứ nẻo đường nào…”
Chương trình được mở màn với bản nhạc miền Nam, “Duyên Kỳ Ngộ” với lời ca “Nhớ Ơn Công Đức Tiền Nhân” qua sự trình diễn nhịp nhàng ngoạn mục của 4 đoàn nhạc: Lạc Hồng, Hướng Việt, Tre Việt và Tiếng Vọng Quê Hương. Phải chăng âm nhạc là một mối duyên kỳ ngộ đã đưa các nghệ sĩ của 4 đoàn nhạc từ các phương trình tụ hội với nhau. Khúc ngâm nga của miền đồng rộng sông dài, của mênh mông gió trăng mây nước đó đã đưa khán giả San Jose “Tìm Về” lại những vùng ký ức rất xa xưa đã bao năm tựa hồ quên lãng.
Đến với “Tìm Về San Jose” Đoàn Tre Việt với các nghệ sĩ Kim Uyên, Diệu Trinh, Thiện Trinh, Mỹ Hạnh, Phương Mai, và Thụy Vinh chuẩn bị 3 tiết mục đặc sắc “Huê Tình” (nhạc Chèo miền Bắc), Huế Xưa (nhạc Anh Bằng Châu Kỳ), “Hát Chèo Thuyền”. Đặc biệt với bài nhạc Chèo, luật sư Nguyễn Hoàn Dũng giải thích: “Chèo có lịch sử hình thành từ thế kỷ 10, dưới thời nhà Đinh. Theo truyền thuyết thì người sáng lập là bà Phạm Thị Trân, một vũ ca tài ba trong hoàng cung nhà Đinh. Sau đó chèo phát triển rộng ra vùng châu thổ Bắc Bộ. Chèo bắt nguồn từ âm nhạc và múa dân gian. Qua thời gian, người Việt đã phát triển các tích truyện ngắn của chèo dựa trên các trò nhại này thành các vở diễn trọn vẹn dài hơn. Sự phát triển của chèo có một mốc quan trọng là thời điểm một nhạc sĩ quân đội Mông Cổ đã bị bắt ở Việt Nam vào thế kỷ 14, tên gọi Lý Nguyên Cát. Binh sĩ này vốn là một diễn viên nên đã đưa nghệ thuật Kinh kịch của Trung Quốc vào Việt Nam. Trước đó, chèo chỉ có phần nói và ngâm các bài dân ca, nhưng do ảnh hưởng của nghệ thuật do Lý Nguyên Cát mang tới, chèo có thêm phần hát. Vào thế kỷ 15, do chịu ảnh hưởng của đạo Khổng, vua Lê Thánh Tông đã không cho phép biểu diễn chèo trong cung đình. Chèo trở về với nông dân, kịch bản lấy từ truyện viết bằng chữ Nôm. Tới thế kỷ 18, chèo đã được phát triển mạnh ở vùng nông thôn và đạt đến đỉnh cao vào cuối thế kỷ 19. Đầu thế kỷ 20, chèo được đưa lên sân khấu thành thị trở thành chèo văn minh. Về nội dung, không giống tuồng chỉ ca tụng hành động anh hùng của các giới quyền quý, chèo còn miêu tả cuộc sống bình dị của người dân nông thôn, ca ngợi những phẩm chất cao cả của con người. Nội dung của các vở chèo lấy từ những truyện cổ tích, truyện Nôm. Về làn điệu thì ước tính có khoảng trên 200 làn điệu, chủ yếu được hình thành từ các làn điệu dân ca, ca dao, thơ giàu chất văn học đằm thắm trữ tình.” Ngoài các tiết mục trên, nghệ sĩ Kim Uyên còn độc tấu bản “Vấn Vương Ca Trù” do chính cô sáng tác và một bản nhạc miền Nam “Nặng Tình Xưa”.
Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt với các nghệ sĩ Thúy Loan, Minh Ngọc, Quang Huy, cùng Bác sĩ Việt-Hải cũng chuẩn bị 4 tiết mục cho chương trình: bản hoà tấu “Ai Ra Xưa Huế” (nhạc và lời Duy Khánh), “Vui Mùa Lúa”, “Đất Lành Lúa Trổ” và “Nỗi Buồn Châu Pha”. Bản “Ai Ra Xứ Huế” được Giáo sư Nguyễn Châu soạn riêng tặng cho Hướng Việt cho chương trình “Việt Nam Sắc Hương Xưa 10”. “Vui Mùa Lúa” do nghệ sĩ Kim Uyên sáng tác và “Đất Lành Lúa Trổ” do giáo sư Nguyễn Châu sáng tác là 2 bản độc tấu đàn tranh. Khác với những sáng tác mới cho đàn tranh hiện nay khi người nghệ sĩ ảnh hưởng nhiều kỷ thuật hòa âm của Tây phương, nên bản nhạc chỉ có chiều ngang mà thiếu phần hồn của âm nhạc Việt. “Vui Mùa Lúa” và “Đất Lành Lúa Trổ” tuy là những sác tác mới với những kỷ thuật khó được áp dụng trên đàn tranh như xử dụng tay trái để đệm, tay phải tremolo thật nhanh v.v, nhưng vẫn giữ được làn điệu và hơi thở của Việt Nam. Một khán giả sau chương trình đã ý kiến với Hướng Việt: “Tôi cũng có cây đàn tranh, nhưng tôi chỉ xem nó như một vật trang trí trong nhà. Xưa nay tôi chỉ xem piano, violin, các nhạc cụ Tây Phương là nhạc cụ. Cây đàn tranh tôi không hề xem là nhạc cụ. Hôm nay sau khi xem các tiết mục của chương trình, tôi không ngờ đàn tranh đa dạng đến vậy, có thể diễn tả sâu sắc và tình cảm đến vậy. Từ nay tôi sẽ nhìn cây đàn tranh treo trong nhà tôi với một cách nhìn khác.” Một khán giả khác thì: “Sự thành công của một người nghệ sĩ là làm sao để tiếng đàn của mình cảm đến người nghe. Hôm nay tôi cảm được những tình cảm, những gửi gấm, những thiết tha hoài bảo của các anh chị qua từng tiếng đàn tranh quê hương.”
Có thể nói thành công nhất là tiết mục độc tấu đàn T’rưng bài “Nỗi Buồn Châu Pha” của Bác sĩ Việt-Hải với giàn nhạc đệm do các nghệ sĩ của 3 đoàn: Hướng Việt, Tre Việt, và Lạc Hồng. Bản nhạc này được chuyển soạn cho đàn tranh do Nghệ sĩ Thúy Huỳnh với phần hòa âm cho nhạc cụ dân tộc do Nghệ sĩ Kim Uyên. Trong đêm “Tìm Về – San Jose”, bản nhạc này còn có thêm phần ứng tấu trống của Giáo sư Nguyễn Châu. Đàn T’rưng là một loại đàn được làm bằng các ống nứa. Người nhạc sĩ dùng các que gõ vào tạo nên các âm thanh. Sau khi thưởng thức tiết mục trình diễn đàn t’rung của Bác sĩ Việt Hải, một khán giả đã tâm sự: “Bản nhạc làm tôi nhớ lại những kỷ niệm rất xa xưa. Tôi đã từng đi các vùng cao, từng ngồi trong nhà sàn uống rượu cần và nghe đàn t’rưng. Tuy nhiên, tiếng đàn t’rưng của chương trình hôm nay nghe rất khác. Réo rắt, êm tai. ôi không ngờ đàn t’rưng có thể đàn hay như vậy, có thể diễn tả âm nhạc sâu sắc đến vậy.” Khán giả vỗ tay không ngớt cho tiết mục Nỗi Buồn Châu Pha. Nhiều khán giả đã đứng lên yêu cầu trình diễn thêm một bản đàn t’rưng nữa. Tuy nhiên vì thời gian có hạn nên các nghệ sĩ của đoàn đàn hẹn khán giả lại trong chương trình sau.
Một trong sự thành công của chương trình là 2 tiết mục của Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Lạc Hồng. Khác với những chương trình khác khi đoàn gồm các nghệ sĩ mọi lứa tuổi khác nhau. Đến với “Tìm Về San Jose” kỳ này là 5 em nhỏ của đoàn Lạc Hồng: Bảo Tiên, Lê Sơn, Trần Cody, Trần Kayla, Nguyễn Emily. Tuy sinh trưởng tại hoa kỳ, nhưng các em chơi nhạc cụ dân tộc rất thành thạo, đặc biệt là nói tiếng Việt rất chuẩn. Khán giả vỗ tay không ngừng cho phần trình diễn ngoạn mục: chầu văn “Cô Đôi Thượng Ngàn” khi các em vừa đàn vừa hát thật thành thạo. Nếu chỉ nghe âm thanh đàn và hát mà không xem trình diễn, ắt khán giả sẽ đoán đây là tiết mục của các nghệ dân chuyên về chầu văn. Ngoài bản chầu văn, các em còn hoà tấu bản “Về Miền Sông Nước,” một sáng tác mới của Giáo sư Nguyễn Châu
Đoàn Tiếng Vọng Quê Hương cống hiến cho chương trình với 2 trích đoạn: “Thái Hậu Dương Vân Nga” và “Tiếng Trống Mê Linh”. 2 trích đoạn này làm người xem nhớ lại Nữ hoàng sân khấu Thanh Nga tài sắc, uy nghi, bản lĩnh trong vai Trưng Trắc của một thời vàng son. Sự thành công của hai trích đoạn này phần lớn do ngón đàn tài ba của Giáo sư Ngọc Dung và các Nghệ sĩ Văn Cảnh, Phan Phương, và Nguyễn Kim.
4 đoàn văn nghệ dân tộc chia ta với khán giả San Jose với bản nhạc Phi Vân Điệp Khúc. MC Nguyễn Hoàn Dũng và Tina Nguyễn Ngọc Minh Tú thay mặt các nghệ sĩ cảm ơn quý khán thính giả đã đem lòng yêu mến đến tham dự chương trình biểu diễn âm nhạc cổ truyền “Tìm Về – San Jose” (Enlightened Path), lần đầu tiên được tổ chức tại San Jose với sự kết hợp của các đoàn từ các nơi đến với uớc mong sẽ còn có nhiều dịp tái ngộ cùng khán giả San Jose trong những chương trình kế tiếp.

———————————————————
Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt, Lạc Hồng, và Tre Việt sẽ hội ngộ trong chương trình Việt Nam Sắc Hương Xưa 10 tổ chức vào ngày 4 tháng 8 năm 2018 tại hý viện Shorecrest Performing Arts Center. Vé có bán tại Trung Tâm Chẩn Trị Y Học Cổ Truyền Ngân Hạc (425) 361-2265 – http://vietmelody.org

About nvngaynay

Comments are closed.

Scroll To Top