Người Việt Ngày Nay
Breaking News
Home / SỨC KHỎE / Tìm hiểu về thuốc ngừa Covid -19 của Pfizer

Tìm hiểu về thuốc ngừa Covid -19 của Pfizer

“Cuối cùng thì chúng tôi cũng cần phải xem dữ liệu cụ thể, nhưng điều đó vẫn không làm giảm sự phấn khởi của tôi. Điều này thật tuyệt vời!” – Florian Krammer, một nhà vi trùng học của đại học Icahn tại Mount Sinai ở thành phố New York, cho biết. Ông cũng là một trong hơn 40.000 người tham gia thử nghiệm giai đoạn III của thuốc ngừa này. “Tôi hy vọng mình không thuộc nhóm giả dược”.
Kết quả phấn khởi bước đầu
Thuốc ngừa Covid-19 hay vaccine của hãng dược Pfizer, được BioNTech ở Mainz (Đức) đồng phát triển, gồm vật liệu di truyền dưới dạng RNA thông tin (mRNA) mã hóa cho protein gai trên bề mặt virus được bọc trong các vi hạt chất béo. Sau khi tiêm vào tế bào người, RNA thông tin này sẽ khiến cơ thể người tạo ra protein gai của coronavirus, từ đó kích hoạt hệ miễn dịch đáp ứng lại virus bằng cách tạo ra kháng thể và trí nhớ miễn dịch.
Vaccine của Pfizer được tiêm thành 2 liều cách nhau 3 tuần. Sau kết quả hứa hẹn trên động vật và một nhóm nhỏ người tình nguyện trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn đầu, vaccine nói trên đã được thử nghiệm trên khoảng 44.000 người ở Hoa Kỳ và các nước khác trong giai đoạn 3. Những người tiêm chủng được theo dõi để biết họ có nhiễm bệnh hay không và so sánh tỉ lệ nhiễm bệnh của họ với nhóm nhận giả dược.
Những người tham gia tình nguyện không biết mình đã nhận vaccine hay giả dược để bảo đảm kết quả được khách quan. Họ cũng được giải thích rõ về khả năng nhận giả dược trước lúc đồng ý tham gia thử nghiệm. Trong quá trình chọn người tham gia tình nguyện, những người làm nghề có rủi ro nhiễm bệnh cao như nhân viên y tế, nhân viên phục vụ nhà hàng, nhân viên thu ngân… thường được ưu tiên tuyển chọn để nhanh chóng đánh giá được tác dụng bảo vệ của vaccine.
Để kết luận được vaccine có hiệu quả hay không một cách thuyết phục bằng phân tích thống kê, cần có ít nhất 100 – 200 ca chênh lệch giữa nhóm tiêm chủng vaccine và nhóm giả dược. Kỳ vọng ban đầu của các nhà nghiên cứu là vaccine có thể đạt hiệu quả bảo vệ 60 – 70%.
Hiệu quả bảo vệ trong giai đoạn 3 chỉ được xem xét bắt đầu từ một tuần sau khi tiêm mũi nhắc lại. Bởi vì các nghiên cứu trên người trong giai đoạn I cho thấy kháng thể bảo vệ chỉ tăng cao bắt đầu một tuần sau khi tiêm mũi nhắc lại (một tháng sau khi tiêm mũi đầu tiên).
Trong thông cáo báo chí, Pfizer và BioNTech cho biết họ đã xác định được 94 trường hợp nhiễm Covid-19 trong số 43.538 người tham gia thử nghiệm. Hiện vẫn chưa có thông tin cụ thể về số người nhiễm bệnh trong mỗi nhóm (vaccine hay giả dược). Tuy nhiên, họ tính toán rằng sau khi truy lại sự phân nhóm của 94 người tình nguyện này, kết quả cho thấy vắc-xin có hiệu quả phòng bệnh hơn 90%.
Thử nghiệm sẽ tiếp tục cho đến khi phát hiện tổng cộng 164 trường hợp Covid-19. Do đó, ước tính ban đầu về hiệu quả của vaccine có thể thay đổi.
Chỉ cần hiệu quả chính thức của vaccine được duy trì ở mức trên 50%, cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) sẽ có thể cấp phép sử dụng trong trường hợp khẩn cấp cho vaccine của công ty Pfizer.
Kết quả thử nghiệm rất đáng vui mừng. Tuy nhiên còn có những câu hỏi quan trọng như sau cần được giải quyết trước khi vaccine được áp dụng.
Vaccine có giúp ngăn ngừa những trường hợp bệnh nặng?
Theo thông tin được công bố đến nay, 94 trường hợp bệnh được đánh giá trong giai đoạn 3 là những ca nhiễm Covid-19 có biểu hiện bệnh (symptomatic case). Tuy nhiên, vẫn chưa có thông tin cụ thể về mức độ nặng nhẹ của bệnh.
Paul Offit, một nhà khoa học nghiên cứu vaccine tại Bệnh viện Nhi đồng Philadelphia ở tiểu bang Pennsylvania – người tham gia ủy ban tư vấn của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ sẽ đánh giá vaccine vào tháng tới, cho biết: “Tôi muốn biết phổ bệnh mà vaccine có thể ngăn ngừa. Chí ít là cần quan sát một số ít các trường hợp mắc bệnh nặng (phải nhập viện, dùng máy trợ thở…) trong nhóm dùng giả dược, vì điều đó cho thấy vaccine có khả năng ngăn ngừa những trường hợp như vậy”.
Vaccine có ngăn chặn sự lây lan virus ở những người không có hoặc chỉ có các triệu chứng rất nhẹ hay không?
Một vài trường hợp ít ỏi bị tái nhiễm Covid-19 được báo cáo đến nay cho thấy có ít nhất hai trường hợp người bệnh bị tái nhiễm khoảng hơn ba tháng sau lần bệnh đầu tiên. Xét nghiệm định kỳ ở bệnh viện nơi họ làm việc cho thấy họ có mang virus trong người và có khả năng lây bệnh, nhưng lại không có biểu hiện bệnh.
Điều này dẫn đến lo lắng rằng sau khi tiêm chủng, có khả năng những người tiêm chủng sẽ vẫn mang mầm bệnh dù không biểu hiện bệnh. Như vậy, những người không có hệ miễn dịch do nhiễm bệnh tự nhiên hoặc tiêm chủng vẫn có khả năng mắc bệnh Covid-19 từ những người đã tiêm chủng này (hoặc thậm chí nguy cơ còn cao hơn do họ không có biểu hiện bệnh để phòng tránh).
Sẽ rất khó để xác định liệu vaccine Pfizer, hoặc những loại vaccine khác đang trong các thử nghiệm giai đoạn cuối, có thể đạt được điều này hay không. Bởi vì kiểm tra định kỳ 44.000 người tình nguyện không dễ chút nào!
Vaccine có hiệu quả trên người lớn tuổi không?
Đây là một trong những vấn đề chính được quan tâm khi nói về hiệu quả vaccine.
Covid-19 thường gây ra triệu chứng nặng hơn, bao gồm cả tử vong, ở những người lớn tuổi so với người trẻ tuổi.
Kết quả ở giai đoạn I của vaccine Pfizer cho thấy hai mũi tiêm chủng có khả năng kích thích sự tạo ra lượng kháng thể đáng kể ở những người trên 65 tuổi, dù lượng kháng thể này thấp hơn một chút so với người trẻ tuổi.
Do vậy, cần đợi thông tin cụ thể hơn từ kết quả thử nghiệm của vaccine Pfizer để biết hiệu quả bảo vệ của vaccine ở nhóm người lớn tuổi này.
Hiệu quả bảo vệ của vaccine kéo dài trong bao lâu?
Hiện vẫn còn quá sớm để biết được hiệu quả bảo vệ của vaccine Pfizer kéo dài trong bao lâu. Tuy nhiên, theo những công bố trước đó về phản ứng miễn dịch trong các thử nghiệm giai đoạn đầu, nhiều người tham gia thử nghiệm có khả năng vẫn còn lượng kháng thể bảo vệ cao trong máu của họ sau vài tháng.
Giáo sư Rafi Ahmed, nhà miễn dịch học tại Đại học Emory ở Atlanta, nói rằng: “Đối với tôi, câu hỏi chính là sáu tháng sau, hoặc thậm chí ba tháng sau” (vaccine có còn khả năng bảo vệ hay không).
Hy vọng
Pfizer cho biết họ sẽ xin phép sử dụng khẩn cấp từ FDA vào khoảng tuần thứ ba của tháng 11. Đến lúc đó, một nửa số người tham gia đã được theo dõi trong hai tháng – thỏa mãn yêu cầu an toàn của FDA đối với vaccine Covid-19.
Dù vẫn còn nhiều câu hỏi đang chờ được giải đáp đối với vaccine Covid-19, nhiều nhà khoa học vẫn sẵn sàng tiêm chủng vaccine mới này. Krammer nói: “Ngay bây giờ, chúng ta cần một loại vaccine hoạt động, ngay cả khi nó chỉ hoạt động trong vài tháng hoặc không ngăn được sự lây truyền coronavirus. Đó đã là nửa chặng đường chúng ta cần đi để trở lại cuộc sống bình thường.”
Một thách thức lớn về phân phối
Một trong những vấn đề lớn hiện đặt ra cho vaccine của Pfizer và BioNTech sẽ là về hậu cần. Toàn bộ dây chuyền từ cất giữ, vận tải cần phải được trang bị sao cho vaccine luôn được bảo quản trong điều kiện nhiệt độ đông lạnh như trong phòng thí nghiệm. Thêm vào đó là thách thức quan trọng làm sao để sản phẩm có thể được vận chuyển nhanh chóng tới khắp thế giới.
Nếu như thế giới đã quen với nhiều chiến dịch tiêm chủng đại trà phòng chống các loại bệnh như lao, sởi hay cúm, thì với các loại vaccine ngừa Covid, đặc biệt là của Pfizer và BioNTech sắp được phổ biến, việc triển khai tiêm chủng sẽ diễn ra hoàn toàn khác bởi vaccine phải được bảo quản ở nhiệt độ -70°C và nhu cầu được tiêm chủng là trên phạm vi rộng lớn và khẩn cấp chưa từng có.
Lấy thí dụ như Hoa Kỳ, có thể sẽ là nước đầu tiên tiến hành chiến dịch tiêm chủng vaccine Pfizer, việc phân phối và chích 600 triệu liều vaccine ngừa Covid-19 trong vài tháng quả là một bài toán không hề đơn giản.
Các phương án phân phối đã được tính đến
Ngay từ giờ các hãng dược đang bào chế vaccine cũng như các chuyên gia y tế hay vận tải đã phải nghĩ tới các phương án hậu cần cho chiến dịch tiêm chủng rộng rãi một khi vaccine được đưa vào sử dụng.
Tại Mỹ, sản phẩm của Pfizer sẽ đi ra từ nhà máy đóng gói cuối cùng đặt tại Kalamzoo, tiểu bang Michigan (Hãng còn một nhà máy khác đặt tại Puur, Bỉ). Pfizer cho biết về phương án vận chuyển vaccine đã được chuẩn bị: Hãng đã thiết kế một loại hộp đặc biệt có kích thước 40x40x56 cm, bên trong có chứa nước đá khô làm lạnh. Mỗi hộp chứa được 4875 liều thuốc chủng. Mỗi ngày sẽ có 6 xe tải đi ra từ nhà máy để chuyển hàng cho các hãng chuyển phát nhanh bằng đường hàng không ( Fedex, UPS, DHL…), để bảo đảm hàng được giao trong vòng 2 ngày ở Hoa Kỳ và 3 ngày đến các nước khác trên thế giới. Sẽ có 20 chuyến bay vận tải mỗi ngày để chuyển các liều vaccine tương lai đến khắp thế giới.
Hãng Fedex cho biết thêm đã được cơ quan hàng không dân dụng cấp phép cho vận chuyển nước đá khô khối lượng lớn trên các máy bay Boeing 767 và 777 của hãng. Lý do phải xin phép là vì nước đá khô làm từ các-bon đông cứng, quá trình rã đông có thể gây nguy hiểm cho phi hành đoàn.
Đến nơi nhận cuối cùng, mỗi hộp vaccine nói trên sẽ chỉ được mở hai lần mỗi ngày. Theo Julie Swan, chuyên gia thuộc đại học North Corolina State, Mỹ, các loại vaccine này phù hợp với các trung tâm tiêm chủng lớn, hơn là cho các phòng mạch tư hay nhà thuốc.
Dự kiến, giai đoạn đầu, người dân Hoa Kỳ có thể phải đến các bệnh viện hoặc đến các bãi đậu xe lớn để tiêm chủng, giống như họ đang làm với các xét nghiệm Covid-19 hiện nay.
Một chi tiết quan trọng: Các liều vaccine có thể giữ được 2 tuần trong các hộp đông lạnh. Như vậy các bệnh viện có thể không cần đến các tủ đông đặc biệt, tránh phải mua các loại tủ đông cực lạnh, tốn kém.
Còn một loại vaccine thứ 2 đang được hãng dược Moderna bào chế, đang trong quá trình thử nghiệm giai đoạn cuối.
Ưu thế của loại vaccine này là có thể bảo quản ở nhiệt độ -20°C, như vậy các tủ đông bình thường hiện nay có thể đáp ứng được và việc phân phối cũng trở nên đơn giản hơn. Vaccine có thể được giao cho các bệnh viện, nhà thuốc, bác sĩ tư hay các trường đại học, công ty … quản lý triển khai tiêm chủng.
Các nước nghèo xếp sau
Pfizer dự trù sản xuất 50 triệu liều thuốc chích ngừa Covid-19 trong năm nay và 1,3 tỷ trong năm 2021. Các đơn đặt hàng của nhiều nước đã có từ 20 đến 30 triệu liều dành cho Hoa Kỳ trước khi hết tháng 12, 200 triệu triệu cho Liên Hiệp Châu Âu, 120 triệu liều cho Nhật Bản, 30 triệu cho Anh và 20 triệu cho Canada.
Trong cuộc chạy đua vaccine hiện còn có các hãng Moderna, AstraZeneca, Johnson & Johnson, Sanofi và nhiều tập đoàn dược phẩm khác cũng hy vọng sớm cho ra đời sản phẩm của mình. Khi đó sẽ lại nẩy sinh vấn đề là quy mô vận tải vaccine toàn cầu sẽ rất lớn.
Tập đoàn vận tải DHL ước tính trong hai năm cần có 15 nghìn chuyến bay và 15 triệu kiện hàng đông lạnh được chuyển đi khắp thế giới
Theo ông Prashant Yadav, chuyên gia hậu cần vân chuyển y tế thuộc Trung tâm vì Phát triển Toàn cầu (Center for Global Development), các nước nghèo sẽ không hy vọng có được những lô hàng vaccine đông lạnh đầu tiên. Những nước này khó có thể trang bị được những kho cất giữ số lượng lớn vaccine trong các thùng đông lạnh trong một thời gian giới hạn. Trong khi đó các tủ đông ở – 80 độ có giá đắt gấp 5 lần tủ đông bình thường và phải đặt sản xuất.
Đến lúc này vaccine phòng Covid-19 vẫn là sản phẩm trong tương lai, nhưng từ nhiều tháng qua, nhiều nước đã chuẩn bị phương tiện cất giữ, các hãng công nghiệp đã bắt đầu cho triển khai sản xuất các tủ đông đặc biệt.
Công ty chuyển hàng UPS đang cho xây dựng hai kho chứa tại Louisville, tiểu bang Kentucky và ở Hà Lan, gần các sân bay, có sức chứa mỗi kho 600 tủ đông, tức 48 nghìn lọ vaccine, trước khi được phân phối.
Trên thực tế, các nước trên thế giới vẫn trông chờ vào nhiều ứng viên vaccine đang cạnh tranh. Hiện tại một số loại vaccine đang được nghiên cứu bào chế như của tập đoàn AstraZeneca, Moderna hay Sanofi, đang chiếm ưu thế, bởi sản phẩm của họ có thể được bảo quản theo cách truyền thống và như vậy sẽ dễ dàng đưa vào sử dụng hơn.

Tổng hợp

About nvngaynay

Comments are closed.

Scroll To Top