Người Việt Ngày Nay
Breaking News
Home / ĐỜI SỐNG / Chúa Nhật Lễ Ba Vua ngày 05/01/2020 Kết Thúc Mùa Lễ Chúa Giáng Sinh Kitô Giáo

Chúa Nhật Lễ Ba Vua ngày 05/01/2020 Kết Thúc Mùa Lễ Chúa Giáng Sinh Kitô Giáo

Chúa Nhật đầu tiên của năm Dương Lịch 2020 nầy, đa số các Giáo Hội Kitô Giáo mừng lễ Ba Vua, còn gọi là Lễ Hiển Linh, Anh ngữ gọi là Epiphany. Vậy Hiển Linh là gì? – Xin thưa: Hầu hết các tiếng Tây Âu bắt nguồn từ gốc Hy lạp. Epiphany do Epi + painein: to show: trình bày, trình diễn, bày tỏ … và gốc Latin mới là Epiphania: ultimate: tối hậu, cuối cùng, sau cùng, cơ bản, chủ yếu.
Vào ngày 25 tháng 12 hầu như cả thế giới mừng Lễ Chúa Giáng Sinh, hai tuần sau là Lễ Hiển Linh. Tức là Chúa tỏ mình cho muôn dân muôn nước qua mấy Chiêm Tinh, còn gọi là ba Vua, ba Nhà Bác Học, ba vị Thông Thái, ba Bậc Liễu Thị, Ngộ Đạo. Chúa Hiển Linh cho Ba Vị đó, đại diện cho toàn thể dân ngoại trong nhân loại xưa nay, mà người Do Thái từ hồi nào tới bây giờ, tự coi bất cứ ai không là Do Thái và theo Do Thái Giáo là Dân ngoại.
Trở lại đề tài Lễ Ba Vua: Sách Phước Âm của Thánh Matthêu, đoạn 2, câu 1-12 đã tường thật: Có mấy nhà Chiêm Tinh từ Phương Đông thấy vì sao lạ của Hài Nhi Giêsu và đã theo ánh sao đến Giêrusalem để bái lạy Người. Nhưng khi đến Giêrusalem thì vì sao lại biến mất, nên phải ghé vào đền vua Hêrôđê hỏi thăm tung tích của Vị Vua mới sinh. Hêrôđê bèn triệu tập các thượng tế và kinh sư lại để hỏi thăm. Họ trả lời: dựa vào sách Ngôn Sứ (như Mica 5: 1-3) thì tại Bêlem, đất Giuđa. Vua Hêrôđê căn dặn mấy nhà Chiêm Tinh đi Bêlem thờ lạy Hài Nhi rồi trở lại báo tin cho Ông. Ông cũng đi thờ lạy. Ra khỏi đền vua, vì sao trên lại xuất hiện, dẫn đường đến chỗ của Hài Nhi, mới dừng lại. Họ vào nhà, thờ lạy và dâng Cho Hài Nhi vàng, nhũ hương và mộc dược, rồi được (thiên thần) báo mộng đi hướng khác về xứ, không trở lại với Hêrôđê nữa.
Cố Linh Mục Giáo Sư Nguyễn Huy Lịch (1930?-2000) trong lớp Thánh Kinh có trình bày một ghi chú rất đáng giá rằng: thời kỳ Dân Do Thái bị lưu đày sang Babylon (587 BC – 538 BC) những vị lãnh đạo tinh thần và dân chúng đã loan truyền cho dân địa phương: một ngày kia, sẽ xuất hiện một Đấng Cứu Thế, một vị Cứu Tinh tại Do Thái, nên khi thấy vì sao lạ thì mấy vị Chiêm Tinh hiểu ngay ý nghĩa và được thôi thúc lên đường tìm kiếm và thờ lạy Đấng mà lòng họ hằng khao khác bấy lâu.
Ta thấy Ngôi Sao được mô tả trong câu chuyện, có vẻ như chỉ nhỏ bằng bóng đèn pin, bay trên nền trời trong khoảng không gian tưởng chừng như cỡ tầm cánh én bay lượn mùa xuân. Vì Sao dẫn đường tới chỗ Hài Nhi ở mới đậu lại. Thánh Gia ba Người có lẽ chỉ trú lạnh trong hang đá bò lừa một đêm khi Chúa Giêsu sinh ra, rồi cũng tìm được chỗ ở, và mấy nhà Chiêm Tinh tới đó thờ lạy Đấng mà các Vị đã cố công tìm kiếm có khi cả đời mới may ra gặp đặng.
Thói quen lâu dài của dân Công Giáo Việt Nam, gọi mấy nhà Chiêm Tinh là Ba Vua, mà trong Thánh Kinh không ghi con số 3 và từ ngữ vua, nhưng vào ngày lễ nầy, tượng đất nung hay gỗ chạm của ba vị vua da trắng, da vàng và da đen, tượng trưng ba sắc dân chính của nhân loại, được trưng bày nơi hang đá với máng cỏ trong nhà thờ hoặc hang Bêlem nơi công cộng.
Dù cố công đi tìm Đức Vua Do Thái mới sinh, bằng đường bộ trên lưng lạc đà ngày nầy qua tháng khác khốn cực, cơ hàn từ Phương Đông tới, nhưng sự kiện Vì Sao dẫn đường biến mất, là một thử thách lớn lao khôn lường trong đêm tối của đời người. Nhưng các Vị đã không nản chí quay về, mà cố “tận nhân lực” bằng cách ghé lại đền vua Hêrôđê hỏi thăm. Và phần thưởng “tri thiên mệnh” cơ bản, chủ yếu, tối hậu (như ý nghĩa của Epiphania trong tiếng latin) tức là mấy Vị coi như sinh phùng thời thế, lại được hội ngộ Minh Sư Con của Đấng Làm Trời, mới sinh làm người.
Còn Vua Hêrôđê, dù ở ngôi vị mà Hoa Dân gọi là thiên tử, nhưng có dã tâm đầy ắp trong lòng, Ông muốn mấy nhà chiêm Tinh trở lại báo tin để lùng và diệt Vua Hài Nhi mới sinh, cho chắc ăn. Ông rất lo sợ ngai vàng bị chiếm. Nên ông không bao giờ gặp được Chúa thật mà thờ, chỉ có chúa tiền chúa bạc của vua Cêsarê Rôma mà thôi. Mà tiền bạc là những thứ dễ bị mối mọt đục khoét, là những vật rất vô thường, triêu tồn tịch vong – sáng còn tối mất.
Mình vẫn còn nhớ có những vị thầy dạy rằng ba món quà: vàng để thờ kính Chúa Giêsu là vua muôn vua. Nhũ hương đốt lên dâng kính Ngôi Hai xuống trần làm người, và mộc dược chứng thực Ngài là Đấng Cứu Thế.
Đọc câu chuyện trên, mình chỉ chú ý tới bài học tôn giáo và tâm linh hơn là y cứ vào nghĩa đen từng câu từng chữ của văn tự.
Từ 2000 năm trước, khi cố ý lựa chọn ông Abraham từ thành Urs (trong xứ Irak hôm nay) thành Tổ Phụ một dân riêng và dẩn đưa cả gia đình ông về vùng đất Canaan (xứ Israel hiện nay) Đấng Thiên Chủ đã chuẩn bị một dân tộc có một mảnh đất làm thành một quốc gia riêng, để trở nên nền tảng cho công cuộc cứu độ trần gian và Con của Ngài đã sinh xuống cõi trần tại đó. Xưa kia nhiều lần, nhiều cách, Cha Trời đã dùng các bậc tiên hiền “truyền Chủ Dụ” (thư gởi tín hữu Do Thái1:1) tức là thiên ý, Lời của Ngài. Khi Thời kỳ sung mãn đến, Ngài gởi Con của Ngài là Giêsu giáng sinh Làm Người để “đối dân đàm” (Thư Roma 1:2) nói, dạy dỗ trực tiếp dân chúng mà người DoThái có vinh dự được tiếp nhận trước nhất và rồi lan rộng tới mọi người có duyên lành đó đây trên khắp thế giới tới ngày sau hết.
Dân Israel hôm nay, trước kia có thời được gọi trong tiếng Việt là Hi Bá lai, Giu Diêu, Do Thái là một dân tộc nhỏ bé, đã bị nhiều Đế Quốc chung quanh như Ai Cập, Assyria, Babylon, Hylạp, Roma bức hại và lưu đày, nên ý Trời qua Thánh Kinh có khi được viết rất nghiêm khắc với mục đích để bảo vệ dân tộc được sống còn. Thí dụ có thời kỳ người Do Thái không được kết hôn với người khác chủng tộc. Nếu vi phạm có thể bị giết dễ dàng.
Nhưng Gia Vê Thiên Chúa đã cố gắng dạy dân của Người một cách tiệm tiến và từ từ. Ngài là cha chung của mọi người, Do Thái và Dân Ngoại. Ngài đến với mọi người để cứu chuộc mọi người, mọi thời mọi nơi (1 Tim 2:1-7). Một trong những bằng chứng được ghi trong Thánh kinh Cựu Ước là Sách truyện Bà Ruth. Bà là dân Môab (xứ láng giềng và là dân ngoại đối với Do Thái). Ruth kết hôn với con trai của bà Naômi, di dân đến kiếm sống tại xứ của nàng. Rồi chồng của Ruth qua đời. Bà theo mẹ chồng về xứ Do Thái và kết hôn với một người Do Thái có ruộng đất, coi như có dư của ăn của để trong dòng tộc bên chồng, tên là Boaz (tên ông có thời được dịch là Ông Bột). Bà sinh được con trai, đặt tên là Obed (khoãng 1000 năm trước Công Nguyên). Obed và ông nội của Vua Davit vị anh hùng tiêu biểu nổi tiếng trong lịch sử Do Thái từ ngàn xưa tới ngaỳ hôm nay. Vậy bà Ruth “dân ngoại” cũng lại là tổ tiên của Đức Chúa Giêsu.
Gom gọn lại: trong thực hành, Mừng Lễ Ba Vua năm 2020 nầy, tôi học được gì? Trước nhất tôi phải kính trọng văn hóa mọi sắc tộc và niềm tin chân chính của mọi tôn giáo. Tôi phải bỏ đi hoặc bớt dần cái ý tưởng loại trừ và khinh thường “dân ngoại” đã ăn rễ khá sâu trong tôi từ lâu. Thử coi lại, hơn năm trăm năm trước, khi đạo Chúa chưa vào Việt Nam, ông bà tổ tiên tôi cũng là dân ngoại tuốc luốc vậy thôi. Đã bao lần tôi rất tự hào mình là con nhà có đạo mà có thực hành đạo được chút nào đâu?
Kế đến tôi phải giúp đỡ và cầu nguyện cho anh chị em dự tòng và tân tòng, nhờ ơn lành, đã tìm được Ánh Sao Lạ như Ba Vua năm xưa và đã can đảm bước đi gặp Chúa.
Thứ ba là không khinh khi coi thường anh chị em tôi, qua câu nói mích lòng vô nghĩa, đã âm ỉ từ lâu trong xóm đạo: lạỵ Đức Chúa Trời Ba Ngôi. Tôi cưới được vợ tôi thôi nhà thờ.
Anh em của tôi thôi nhà thờ là vì lỗi tại tôi mọi đàng, vì tôi không làm được chút men nào, chút sáng nào, chút vị mặn nào, mà có khi còn làm nên những chướng ngaị lớn lao cản đường cho những người đang đi tìm chân lý. Xin giúp con gần Ánh Sao Ba Vua bao nhiêu, quý bấy nhiêu.

Vô Hạ

About nvngaynay

Comments are closed.

Scroll To Top